این پژوهش با بهره گیری از مبانی نظری نظریه دلبستگی، به جهت تعیین و تبیین یکی از عوامل احتمالی موثر در شکل دهی تحول دلبستگی طرح شده است. منابع داده های موجود، پرسشنامه هوش هیجانی بار- آن و فرایند موقعیت ناآشنا هستند. صد تن از مادران کودکان یک ساله، به منظور تفکیک مادران به دو گروه مادران کودکان ایمن و مادران کودکان ناایمن، همراه با فرزندان شان در فرایند موقعیت ناآشنا شرکت جسته، به پرسشنامه بار- آن پاسخ دادند. نتایج مبین سه نکته اصلی است: 1) هوشبهر هیجانی مادران کودکان ایمن بیش از گروه مادران کودکان ناایمن است. 2) در میان مولفه ها، مولفه روابط بین فردی تفاوت میانگین بیشتری را نشان داده است 3) در میان خرده مولفه ها: همدلی، خودآگاهی هیجانی، آزمون واقعیت، شادکامی و تحمل فشار تفاوت بیشتری را در میان دو گروه مادران به نمایش گذارده است. در این میان تنها تفاوت میانگین های دو گروه درخرده مولفه انعطاف پذیری موید فرض پژوهش نیست. به این ترتیب توانایی مادر در شناخت نیازهای دلبستگی کودک، مسوولیت پذیری، همدلی و سازگاری او با این نیازها و نیز توانایی او در جهت شناخت هیجان های خویشتن، مهار و جهت دهی مناسب به این هیجان ها و استفاده از توانایی های ذکر شده در جهت تحمل فشارهای وارده از سوی مادر در شکل گیری و تحول نظام دلبستگی کودک موثر می باشد.

سابقه و هدف: با توجه به تاثیر فلزات سنگین (به ویژه سرب) در کاهش هوشبهر (IQ) کودکان، تاثیر سکونت کودکان در منطقه دارای معادن سرب در بخش انگوران استان زنجان در میزان هوشبهر آنان مورد بررسی قرار گرفت.مواد و روش ها: مطالعه به روش کوهورت تاریخی انجام شد. کل کودکان پایه اول ابتدایی ساکن در روستاهای دارای معادن فلزات سنگین در بخش انگوران شهرستان ماهنشان (استان زنجان)، شامل 64 نفر، به عنوان گروه مطالعه در نظر گرفته شدند و کودکان منطقه مشابه از نظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، ولی فاقد معادن مذکور (روستاهای شهرستان ایجرود)، شامل 62 نفر در گروه شاهد قرار گرفتند. دو گروه با استفاده از تست هوش و کسلر کودکان، به عنوان دقیقترین تست (با ضریب اعتبار مقیاس ها بین 80 تا 92 درصد) توسط افراد مجرب تحت بررسی روان سنجی به صورت دو سویه کور قرار گرفتند. بر اساس طبقه بندی و کسلر، مقادیر هوشبهر کل 90 به بالا به عنوان هوشبهر طبیعی و مقادیر 89 کمتر به عنوان هوشبهر پایین تلقی گردیدند .نقش سکونت در مناطق دارای معادن سرب در دو گروه با استفاده از آزمون خی دو مقایسه گردید و با محاسبه آزمون t با سطح اطمینان 95% خطر نسبی (RR) کاهش هوشبهر برای سکونت در منطقه دارای معادن، مورد محاسبه قرار گرفت.یافته ها: از 64 کودک ساکن در منطقه مطالعه، میانگین هوشبهر کل 9.68±86.64 بود و مجموعا 40 نفر (62.5%) پایین تر از حد طبیعی بودند و در مقابل در گروه شاهد از 62 کودک با میانگین هوشبهر کل 91.98±10.26  فقط 24 نفر (38.7%) پایین تر از طبیعی قرار داشتند و هوشبهر در کودکان منطقه مطالعه به طور معناداری پایین تر از منطقه شاهد بود (P=0.0031) این اختلاف بین دختران دو منطقه معنادار نبود، ولی در پسران دو منطقه معنادار بود (P=0.0052) همچنین اختلاف هوشبهر در دو جنس پسر و دختر در هر یک از دو منطقه مطالعه و شاهد معنادار نبود.بحث: هیچ گونه تحقیق مشابهی در داخل یا خارج کشور برای مقایسه یافت نشد گر چه اثبات قطعی رابطه علیتی منوط به اثبات سطح بالای سرب سرمی در کودکان منطقه مطالعه است، ولی نتایج قویا موید تاثیر نقش سکونت در مناطق دارای معادن سرب در هوشبهر میباشند؛ لذا ضرورت اقدامات پیشگیرانه و درمانی و نیز اتخاذ روشهای ویژه برای آموزش کودکان این مناطق احساس میشود. 

زمینه: تفاوت کاملاً مشخصی بین ظرفیت هوشی بالفعل و توان شناختی بالقوه کودکان با نشاتگان داون وجود دارد و ظرفیت ذهنی فعلی آنها همواره قابل تغییر و اصلاح می باشد. مداخلات روانشناختی خانواده محور بر پایه افزایش عملکرد شناختی کودکان با مشارکت والدین و اعضاء خانواده تأکید دارد. هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مداخلات روانشناختی خانواده محور بر ظرفیت هوشی کودکان دبستان با نشانگان داون صورت گرفت. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی و از نوع پیش آزمون – پس آزمون با گروه گواه بود. جامعة آماری شامل تمامی کودکان دبستانی 10 تا 11 ساله شهر تهران با نشانگان داون هستند که در سال تحصیلی 96-1395 مشغول به تحصیل بودند. از بین آنها30 نفر به صورت هدفمند انتخاب شده و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. آزمودنی های گروه آزمایش به مدت 3 ماه در 24 هفته مداخلات روانشناختی خانواده محور را دریافت کردند درحالی که در این مدت گروه گواه مداخله ای در این زمینه دریافت نکردند. ابزار پژوهش نسخه نوین هوش آزمای تهران – استنفورد بینه (افروز و کامکاری، 1385) بود که در مرحله پیش آزمون و پس آزمون برای هر دو گروه اجرا شد. یافته ها: با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم افزار SPSS یافته های پژوهش نشان داد، مداخلات روان شناختی خانواده محور نه تنها منجر به افزایش نمره هوش کلی این کودکان شده است، بلکه منجر به افزایش هوش غیرکلامی، کلامی، استدلال سیال، دانش، استدلال کمی، پردازش دیداری – فضایی و حافظه فعال در دانش آموزان با نشانگان داون تحت آموزش گردیده است(01/0P<). نتیجه گیری: این بدان معنی است مداخلات روانشناختی خانواده محور می تواند بر بهبود عملکرد شناختی کودکان دارای نشانگان داون در حیطه های کلامی و غیرکلامی مؤثر باشد.

مقدمه: کودکی یکی از حساس ترین دوران زندگی، فرصتی برای رشد و پرورش همه جانبه است، درنتیجه؛ حفظ سلامت جسمی و روانی در این دوره از اهمیت شایانی برخوردار می باشد . حق بر سلامتی از جمله موضوعات مهم و کلیدی در عرصه ملی و بین المللی است که با توجـه بـه موقعیت حساس کودکان(شرایط جسمی و روحی)، توجـه بـه ایـن موضـوع برای این قشر، اهمیتی دو چندان می یابد. با توجه به اینکه «رساله حقوق و صحیفه سجادیه» نماد یک منشور حقوقی کامل و جامع برای بشریت است، بررسی حق بر سلامت کودکان در این دو اثر ارزشمند، هدف پژوهش حاضر می باشد.روش کار:این تحقیق کیفی و از روش تحلیل محتوا بهره برده است.یافته ها: یافته های تحقیق نشان می دهد .حق بر سلامت در اسناد بین اللملی دارای ابعاد گوناگون جسمی، روانی و حتی معنوی و اجتماعی اسـت.این حق در صحیفه سجادیه و رساله حقوق امام سجاد 7 به موضوع «حق بر سلامت با رویکرد دینی و اخلاقی و معیارهای آن در تمامی ابعاد و ساحت های وجودی انسان» پرداخته شده و این حق، در کنار جنبه های متعدد حقوق معنا می یابد که توجه و دقت در این جنبه سلامت، فراتر از آنچه در اسناد بین المللی آمده است می باشد . لذا حق بر سلامت در نگرش دینی، علاوه بر وضع و ارائه قوانین، به فضاسازی و ارائه طریق در این زمینه نیز پرداخته است

مقدمه: اختلال بیش فعالی همراه با کمبود توجه در بین کودکان نسبتا شایع است که علاوه بر آن اختلالات دیگر از جمله افسردگی دیده می شود. به علاوه در این بیماران ویژگی های هیجانی و هوشبهر نیز تحت تاثیر قرار می گیرد. این پژوهش به منظور بررسی رابطه شاخص های هیجانی و افسردگی باهوشبهر در کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی همراه کمبود توجه انجام گرفته است.روش: پنجاه و شش کودک دارای اختلال و 56 کودک بهنجار که از لحاظ سن و جنس همتا بودند انتخاب شدند و آزمون های بندر گشتالت، فرم کوتاه مقیاس افسردگی کودکان و ماتریس های پیشرونده ریون به ترتیب جهت بررسی شاخص های هیجانی، افسردگی و هوشبهر، در مورد آنان اجرا گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که همبستگی معنی داری بین شاخص های هیجانی و هوشبهر (01/0>P) و همچنین بین افسردگی و هوشبهر (01/0>P) وجود دارد. تحلیل رگرسیون دو متغیری نشان داد که رگرسیون هوشبهر بر شاخص های هیجانی و افسردگی معنی دار است (01/0>P). هم چنین مقدار R2 نشان داد که تقریبا 41 درصد نمرات هوشبهر توسط دو متغیر مستقل تبیین می گردد، که از این مقدار نقش متغیر شاخص های هیجانی به تنهایی 32% بود. هم چنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که افزودن متغیر افسردگی به معادله رگرسیون فقط 9% قدرت پیش بینی را افزایش داده و در نتیجه بین متغیرهای یادشده، متغیر شاخص های هیجانی بهترین پیش بینی کننده هوشبهر در کودکان بیش فعال بود. نتایج آزمون t تفاوت معنادار بین کودکان بیمار و گروه کنترل (بهنجار) را در مورد متغیرهای مورد بررسی مورد تایید قرار داد (01/0>P).نتیجه گیری: با توجه به همبستگی بالای شاخص های هیجانی باهوشبهر و تفاوت معنادار بین کودکان بیمار و عادی، کنترل و توجه به ویژگی های هیجانی نقش مهمی در افزایش هوشبهر کودکان بیمار دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.

مقدمه: تعیین پیش آگهی کودکان مبتلا به اختلالات حرکتی موضوع مهمی برای والدین و متخصصان می باشد. پیش بینی وضعیت رشدی کودک در سنین پائین بسیار مشکل است. از آزمون های در دسترس و ساده که بتوان تاحدی وضعیت آتی را پیش بینی نمود، بررسی بازتابهای حرکتی Bleck و هوشبهر حرکتی Capute را می توان ذکر کرد.هدف: این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین دو آزمون Capute و Bleck در تعیین وضعیت حرکتی کودکان مبتلا به اختلال مهارتهای حرکتی انجام شده است.روش کار: در این مطالعه مقطعی تعداد 40 کودک پایین تر از 2 سال به صورت در دسترس از میان کلینیک های کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران طی سال های 1389 تا 1390 انتخاب شدند. ارزیابی بازتابهای حرکتی اولیه نوزادی بر اساس مقیاس Bleck و هوشبهر حرکتی بر اساس مقیاس Capute انجام گردید. داده ها با استفاده از آزمون های تی تست، ضریب همبستگی پیرسون، کای اسکوئر و کروسکال والیس ارزیابی گردید.نتایج: در این مطالعه 40 کودک (15 دختر و  25پسر) با میانگین سنی 5.43±15.43 ماه شرکت کردند. میانگین نمره هوشبهر حرکتی 38.80±19.29 Capute بود و 7.7 درصد از کودکان پیش آگهی خوب، 15.4 درصد پیش آگهی متوسط و 76.9 درصد پیش آگهی بد داشتند. بر اساس نمره بازتاب حرکتی‏17.5 Bleck  درصد از کودکان در طبقه بندی پیش آگهی خوب، 42.5 درصد پیش آگهی متوسط و 40 درصد در گروه پیش آگهی بد قرار گرفتند. بین نمرات بازتابهای حرکتی Bleck و نمرات هوشبهر حرکتی Capute ارتباط معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری: با وجود اینکه هر کدام از بازتابهای نوزادی بر مراحل رشد حرکتی و نهایتا تعیین پیش آگهی حرکتی تاثیرگذارند، ولی ارتباط معنی داری بین بازتابهای حرکتی و هوشبهر حرکتی مشاهده نشد. بنابراین بنظر می رسد این ابزارها به تنهایی قادر به پیش بینی وضعیت حرکتی آتی کودک نیستند و باید در کنار هم بکار گرفته شوند.

اهداف: مطالعه حاضر با هدف بررسی کارآیی لباس فضایی در بهبود عملکرد حرکتی درشت کودکان فلج مغزی اسپاستیک 4 تا 8 ساله با هوشبهر طبیعی انجام شد.روش ها: این تحقیق، مطالعه ای شبه تجربی و مداخله ای است که روی 20 کودک فلج مغزی اسپاستیک 4-8 ساله در دسترس که شرایط ورود به مداخله را دارا بودند انجام شد. ابزارهای مورد استفاده، مقیاس هوشی وکسلر، به منظور تعیین میزان هوشبهر کودکان و آزمون نرم افزاریGMFM-66  برای تعیین عملکرد حرکتی درشت بودند.یافته ها: اختلاف معنی داری در عملکرد حرکتی درشت بعد از انجام مداخله درمانی دیده شد (P<0.01). ارزیابی وضعیت در هر یک از سطوح عملکردی قبل و بعد از مداخله نشان داد که بیشترین تاثیر لباس فضایی در آزمودنی های سطح IV است. مقایسه سطوح از لحاظ عملکرد حرکات درشت نتیجه معنی داری مبنی بر تفاوت آنها نشان نداد (P>0.1).نتیجه گیری: رویکرد لباس فضایی، مداخله درمانی نوین و موثری در توان بخشی کودکان فلج مغزی است که باعث بهبود عملکرد حرکتی درشت می گردد و در تمامی سطوح عملکردی حرکات درشت کاربرد دارد.

مقدمه: حل مساله یک مهارت اساسی برای زندگی در عصر حاضر است. پرستاران، به دلیل موقعیت شغلی و کار در شرایط و محیط پیچیده درمان باید مهارت کافی جهت حل مساله را داشته باشند تا بتوانند مشکلات را سریع برطرف نمایند. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت حل مساله بر هوشبهر هیجانی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم شیراز در سال 1387 بوده است.روش ها: در این مطالعه نیمه تجربی تعداد 43 نفر از دانشجویان سال چهارم کارشناسی پیوسته پرستاری شیراز مشارکت کردند. داوطلبان در ابتدا پرسشنامه های اطلاعات فردی و آزمون استاندارد بار - اون را جهت سنجش میزان هوشبهر هیجانی، تکمیل نمودند. سپس به طور تصادفی، به دو گروه تجربی (20 نفر) و شاهد (23 نفر) تقسیم شدند. گروه تجربی به مدت 6 جلسه، تحت آموزش مهارت حل مساله، بر اساس پروتکل حل مساله دزوریلا و گلدفراید، قرار گرفتند. هوشبهر هیجانی دانشجویان در دو گروه، بلافاصله و 2 ماه پس از مداخله، تعیین و مقایسه گردید. داده ها با استفاده از آزمون های آماری من ویتنی، ویلکاکسون، آنالیز واریانس مبتنی بر تکرار و ضریب همبستگی اسپیرمن، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.نتایج: پس از استاندارد کردن نمرات، میانگین نمرات هوش هیجانی دانشجویان گروه تجربی در مراحل بلافاصله (105.87±9.82) و 2 ماه پس از مداخله (109.44±9.56)، نسبت به قبل از مداخله (101.22±10.93) تفاوت آماری معناداری داشت (p<0.01). میانگین نمرات مهارت حل مساله دانشجویان گروه تجربی در مراحل بلافاصله (77.75±8.31) و 2 ماه پس از مداخله (78.75±8.00) نیز، نسبت به قبل از مداخله (71.35±11.95) تفاوت آماری معناداری نشان داد (p<0.01)، در حالی که در گروه شاهد این تفاوت ها معنادار نبود. قبل از مداخله تنها 20 درصد دانشجویان هوش هیجانی بالا داشته اند، در حالی که 2 ماه پس از مداخله این میزان به 40 درصد هوش هیجانی بالا و 10 درصد هوش هیجانی بسیار بالا افزایش داشته است.نتیجه گیری: آموزش مهارت حل مساله موجب ارتقای هوش هیجانی دانشجویان گروه تجربی نسبت به گروه شاهد گردیده است و این تاثیر نه تنها بلافاصله پس از مداخله بلکه پس از گذشت 2 ماه، نیز پایدار مانده است. لذا وارد نمودن آموزش مهارت حل مساله در حیطه های مختلف پرستاری اعم از آموزش، پژوهش، مدیریت و بالین توصیه می شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر برنامه مداخله ای آموزش توجه متمرکز و تقسیم شده بر هوشبهر حافظه فعال کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص انجام شده است. روش پژوهش حاضر از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. تعداد 16 دانش آموز پسر و دختر 9-6 سال (8 نفر گروه آزمایشی و 8 نفر گروه گواه) تحت درمان در یکی از مدارس استثنایی ویژه اختلالات یادگیری شهر تهران به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند و با استفاده از مقیاس حافظه فعال از نسخه چهارم مقیاس های هوش وکسلر کودکان مورد پیش آزمون قرار گرفتند. پس از اجرای 8 جلسه 40-30 دقیقه ای آموزش توجه متمرکز و تقسیم شده به صورت فردی روی گروه آزمایشی، از هر 16 نفر پس آزمون گرفته شد و پس از گذشت زمان به مدت یک ماه و نیم، پیگیری صورت گرفت. برای تحلیل داده ها از روش آمیخته (Split Plot) استفاده شد. نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل در افزایش هوشبهر حافظه فعال تفاوت معناداری وجود دارد (P<0.001). بنابراین برنامه مداخله ای طراحی شده مبتنی بر آموزش توجه متمرکز و تقسیم شده باعث افزایش هوشبهر حافظه فعال در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص می شود.

سابقه و هدف: ذخیره شناختی، یک ساختار فرضی است که به طور وسیع مورد استفاده قرار گرفته تا توضیح دهد که چگونه با وجود تغییرات نورودژنراتیو مشابه (از نظر ماهیت و میزان)، افراد از نظر شدت پیر شدن شناختی و دمانس بالینی به طور قابل توجه ای با هم فرق دارند. این پژوهش با هدف بررسی هوشبهر جاری و هوشبهر قبل از بیماری در سالمندان دارای مشکل دمانس در مقایسه با سالمندان بدون مشکل دمانس انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی 70 نفر سالمند در دو گروه (35 نفر بیمار و 35 نفر سالم) که در محدوده سنی 65 تا 90 سال قرار داشتند به روش نمونه گیری در دسترس از آسایشگاه های سالمندان و درمانگاه اعصاب و روان بیمارستان حافظ در شهر شیراز مورد ارزیابی قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده برای گردآوری داده های پژوهش، آزمون های مهک، چهار خرده آزمون WAIS-R (واژگان، حساب، طراحی مکعب ها و تکمیل تصاویر) و معاینه مختصر وضعیت شناختی بودند.یافته ها: نتایج حاصل از اجرای آزمون t مستقل نشان داد که هوشبهر پیش مرضی و هوشبهر جاری (هوش کلامی و عملی) در سالمندان دارای مشکل دمانس نسبت به سالمندان بدون مشکل دمانس به طور معنی داری کمتر است. همچنین در سالمندان دارای مشکل دمانس نتایج حاصل از t وابسته نشانگر پایین تر بودن هوشبهر جاری نسبت به هوشبهر قبل از بیماری می باشد.استنتاج: به نظر می رسد که هوشبهر قبل از بیماری به عنوان یک مولفه مهم ذخیره شناختی، معیار و پایه ای برای ارزیابی شدت افت شناختی است و از طریق آن می توان خطر ابتلا به دمانس را تا حدی پیش بینی کرد.